“Daw lleisiau dros farwydos coelcerthi Moel Smytho ac yn donnau ar hyd y Lôn Wen, ‘Bryd, bryd, caf fi orffwys ynddi hi?”
Y Lôn Wen
Yr Ardal
 |
|---|
Cafodd Kate Roberts ei geni a’i magu ym mhentref Rhosgadfan, ar gyrion ardal Dyffryn Nantlle a mynyddoedd Eryri a thafliad carreg o dref Caernarfon, a hynny ar droad yr ugeinfed ganrif, pan oedd y chwareli llechi yn eu hanterth Er iddi symud i ffwrdd o’r ardal, ac ymgartrefu yn y pen draw yn Ninbych, fe arhosodd ardal ei phlentyndod yn agos iawn i’w chalon, a bu’n ysbrydoliaeth gyson iddi drwy gydol ei gyrfa lenyddol.
Ardal Moeltryfan yw cefndir ei gweithiau llenyddol cynnar, dyma ei chynefin, magwrfa ei dychymyg, a’i hatgofion yw deunydd crai ei storïau a’i nofelau. Ei hardal a’i magwraeth ynddi a roddodd iddi ei gweledigaeth arbennig.
Mae’r fro i gyd yn gofiant gweladwy i gymeriadau Kate Roberts ac wrth gerdded i mewn i Gae’r Gors neu grwydro ardal Moeltryfan mae’r llwyfan wedi’i osod ar eich cyfer.
 |
|---|
O edrych ar y tyddynnod daw cymeriadau ‘Laura Jones’ ac ‘O Gors y Bryniau’ yn fyw; ymysg y llethrau grugog a’r ffrydiau y bu’r plant y chwarae; ar Foel Smytho y bu’r Te yn y Grug bythgofiadwy: o ben ucha’r Lôn Wen yr edrychai Jane Gruffydd draw am y pentref a’r tomennydd llechi yn Traed Mewn Cyffion; y Mynydd Grug oedd pendraw’r byd i Deian a Loli; yn siop Rhostryfan y gwnaeth Ffanni Rolant ei ‘Thaliad Olaf’; yn Chwarel y Cilgwyn y bu ei thaid a’i thad yn gweithio, yma y bu’r ddamwain yn ‘Plant, Ffair Gaeaf’ ;
Drwy ei gweithiau, cawn ddarlun byw o ardal arbennig a’i thrigolion, o gyfnod o galedi a gorthrwm ac o ddiwydiant a chymdeithas sy’n ddim ond atgof erbyn hyn - ond sy’n dal yn fyw ar ddalennau ei champweithiau.
Hefyd:
Linciau Pwysig:
Oriau Agor Mawrth - Gwener: 10 - 4 Sadwrn a Sul: 1 - 4 Ar gau ar ddydd Llun |
