Canolfan Dreftadaeth Cae'r Gors

“Wir, erbyn i chi feddwl, yr oedd bywyd yn beth rhyfedd iawn.”
Diwrnod i’r Brenin, Ffair Gaeaf

Archif Newyddion

Darlith Flynyddol Cae’r Gors

Gydag Eigra Lewis Roberts, dydd Sadwrn, 18fed o Hydref, 12yp ym Melin Brwcws, Dinbych

Am y tro cyntaf yn hanes Cae’r Gors bydd y ddarlith flynyddol eleni yn cael ei chynnal y tu hwnt i ardal Rhosgadfan. Yn ôl Siân Eirian, Rheolwraig Cae’r Gors, mae cynnal y ddarlith flynyddol yn Ninbych yn gyfle i gryfhau’r cysylltiad sydd eisoes yn bodoli rhwng y ganolfan dreftadaeth yn Rhosgadfan â’r dref:

“Mae dylanwad Rhosgadfan a Dinbych i’w gweld yn fawr ar weithiau llenyddol Kate Roberts, ac er bod posib dadlau na adawodd pentref ei mebyd yn ysbrydol, bu’n ffigwr amlwg yng ngweithgareddau ei thref fabwysiadol.”

Ychwanegodd bod y ddarlith eleni yn achlysur cyffrous yn hanes Cae’r Gors:

“Rydym yn ffodus iawn bod Eigra Lewis Roberts wedi cytuno i draddodi’r ddarlith a fydd yn cynnig mewnwelediad pellach i waith Kate Roberts. Rydym hefyd yn ddiolchgar iawn i Siop Elfair, Rhuthun a Chronfa Dreftadaeth y Loteri am gefnogi’r digwyddiad.”

Pris tocyn yw £15, gyda chinio, pwdin, te a choffi yn gynwysedig yn y pris. Cysylltwch mewn da bryd i archebu eich tocynnau.



Clwb Darllen Cae’r Gors yn Cyflwyno:

Noson Holi Awdur yng Nghwmni

Dewi Prysor

dan ofal

Arwel ‘Pod’ Roberts

Nos Wener, Gorffennaf 25ain
yng Nghlwb Mountain Rangers, Rhosgadfan
7.30 o’r gloch

Tocyn: £4
Ar werth yng Nghae’r Gors ac yng Nghlwb Mountain Rangers
(Mynediad am ddim i aelodau’r clwb)

Raffl er budd Cronfa Ann Thompson



Cylchlythyr Haf 2008 - cliciwch yma



Gardd Cae’r Gors

Diolch i dywydd teg mis Mai, mae’r ardd yng Nghae’r Gors yn ffynnu. Plannwyd yr ardd llynedd gyda chymorth Ymddiriedolaeth Gerddi Hanesyddol Cymru, ac mae myfyrwyr Glynllifon bellach yn cadw golwg ar y planhigion traddodiadol, yn ogystal â phlannu’r ardd lysiau. Gyda lwc, bydd cnwd da o datws, moron, nionod a letys yma cyn hir!


Cylchlythyr Cae'r Gors

Gwanwyn 2008

 

Cliciwch ar y llun i ddarllen y cylchlythyr...



Cyfle i gyfarfod yn fisol i drafod a dethol cynnyrch llenyddol 2008, a hynny mewn awyrgylch anffurfiol a chyfeillgar.

Am fwy o wybodaeth - cliciwch yma




Gweithdy Barddoniaeth Dydd Gŵyl Dewi

chwyddoCroesawyd Ysgol Carmel, Ysgol Waunfawr, Ysgol Gwaun Gynfi, Ysgol Trefor, Ysgol Groeslon, Ysgol Llanaelhaearn ac Ysgol Rhydyclafdy i’r ganolfan ddiwedd Chwefror. Cynhaliwyd gweithdai ysgrifennu barddoniaeth dan ofal Myrddin ap Dafydd, Menna Medi a Twm Morys, a braf oedd canfod bod yr awen yng Nghae’r Gors o hyd! Cafwyd chwerthin a chanu a chyfansoddi i ddathlu Dydd Gŵyl Dewi. Cliciwch isod i gael darllen eu cerddi.

Ewch i'r oriel i weld lluniau o weithdy barddoniaeth Twm Morys

 



STOMP CAE'R GORS

chwyddoLlongyfarchiadau i Mari Gwilym am ddod yn fuddugol yn Stomp Cae'r Gors a gynhaliwyd nos Wener, Chwefror 1af yng Nghlwb Mountain Rangers. Fel y medrwch weld o'r llun, mae hi wedi gwirioni â'i gwobr! Diolch i'r stomp feistr, Arwel 'Pod' Roberts, yn ogystal â Menna Medi, Karen Owen, Alwyn Ifans, Emlyn Gomer, Cynan Jones, Dewi Prysor a Huw Erith am ein diddanu â'u cerddi ffraeth.
Ewch i'n oriel i weld rhagor o luniau o'r stomp.


Yn Angen

Llyfrau ail-law gan Kate Roberts i’w gwerthu yn siop y Ganolfan Dreftadaeth.
Cysylltwch â Chae’r Gors am fwy o fanylion.

Cystadleuaeth Creu Swyn

Llongyfarchiadau i Catrin Ann Thomas, 9 oed o Ysgol Carmel, am ddod yn fuddugol yng nghystadleuaeth creu swyn i ysgolion cynradd yr ardal. Cliciwch ar y swyn er mwyn i chi gael eich hudo!



Dathliadau'r Nadolig
11eg - 16eg o Ragfyr, 2007
Nwyddau amrywiol ar werth gan grefftwyr lleol– anrhegion delfrydol!
Siôn Corn yn y tŷ ar 15fed o Ragfyr, 1-4 o'r gloch.





Dewch i weld Cae’r Gors, cartref plentyndod Kate Roberts, wedi’i addurno’n arbennig ar gyfer Calan Gaeaf. A fentrwch chi wrando ar leisiau’r gorffennol wrth gerdded o ’stafell i ’stafell?

Profiad bythgofiadwy i’r teulu i gyd!



Cystadleuaeth i blant CA1 a 2

Anfonwch eich swynion a’ch lluniau at:

Cae’r Gors: Canolfan Dreftadaeth Kate Roberts
Rhosgadfan
Caernarfon LL54 7EY

Dyddiad cau: 26ain o Hydref, 2007

Bydd gwaith y buddugol yn cael ei arddangos yn y ganolfan yn ystod gwyliau hanner tymor ac ar ein gwefan

Gwobr: Llun Rala Rwdins mewn ffrâm wedi’i arwyddo gan Angharad Tomos a thocyn anrheg Woolworths

Cofiwch nodi eich enw, oed a’ch ysgol ar eich gwaith!!!

 







 

Agoriad Swyddogol

Dydd Mercher Mai 16 2007
Rhwng 1.00 pm - 4.00 pm



Agorir gan: Megan Williams

Cyfranwyr: Dewi Tomos (Cadeirydd), Norman Williams
John Ogwen a Maureen Rhys, Yr Athro Gwyn Thomas
Lluniaeth yng Nghlwb Mountain Rangers.

 



Bwyd o'r cloddiau

Ffrwythau a Llysiau gwyllt yng ngheginau ardal Kate Roberts

Ydych chi'n gwybod hen ryseitiau sy'n defnyddio planhigion gwyllt? Neu os nad ydych, hoffech chi ddysgu amdanyn nw?

Fel rhan o brosiect Ewropeaidd rydym am gasglu ryseitiau traddodiadol sy'n defnyddio ffrwythau, dail, gwreiddiau, unrhyw beth sy'n tyfu'n wyllt yn ardal Kate Roberts.

Os oes gennych ddiddordeb mewn cyfrannu rysáit neu mewn bod yn rhan o'r grŵp fydd yn eu casglu a'u trio allan dros y flwyddyn nesaf. - cysylltwch â Marika ar 01286-830913.

 


Arddangosiad nyddu gan Gild Gwynedd

Dydd Llun Gŵyl y Banc, 27ain o Awst
12-4 o'r gloch


Malcolm Thomas a'i deulu

Croesawyd ymwelwyr arbennig iawn i Gae’r Gors yn ddiweddar. Daeth Malcolm Thomas a’i deulu, sy’n hanu o Granville, Efrog Newydd, am dro i’r Ganolfan Dreftadaeth i weld cartref ei hen daid, Owen Jones. Yn ôl cyfrifiad 1851, roedd Owen Jones a’i wraig a chwech o blant yn byw yng Nghae’r Gors; camp yn wir o ystyried pa mor gyfyng ydi hi yn y tŷ! Bu Owen Jones farw’n 1883, a daeth John Jones, mab hynaf Owen Jones, yn benteulu hyd nes ei farwolaeth yntau’n 1892. Dwy flynedd yn ddiweddarach symudodd Kate Roberts a’i theulu o Fryn Gwyrfai, sef tyddyn cyfagos, i fyw yng Nghae’r Gors yn 1895.



Darlith Flynyddol Cae’r Gors

‘Annwyl Kate…’ gan Dafydd Ifans

Cyflwyniad i lythyrau, llawysgrifau a lluniau Kate Roberts sydd yng nghasgliadau’r Llyfrgell Genedlaethol

Mynediad am ddim

Nos Gwener, 15fed o Fehefin, 7.30yh, Neuadd Rhostryfan

Ffôn: 01286 831 715

e-bost: post@caergors.org

 




27ain Hydref 2006 yng Nghlwb Mountain Rangers, Rhosgadfan, 7.30 o'r gloch.

Gyda Arwel 'Pod' Roberts, Alwyn Ifans, Bethan Gwanas, Emlyn Gomer, Huw Erith, Mari Gwilym, Myrddin ap Dafydd, Rhiannon Williams a Nici Beech. Set acwstig gan Dan Amor.


Eisteddfod Genedlaethol Abertawe 2006

Newyddion o'r Eisteddfod

Treuliodd staff a chyfeillion Cae’r Gors: Canolfan Dreftadaeth Kate Roberts wythnos lwyddiannus iawn yn Eisteddfod Genedlaethol Abertawe a’r Cylch eleni. Hoffwn ddiolch i bawb ddaeth draw i’r stondin am eich diddordeb a’ch cefnogaeth.

Hoffwn hefyd longyfarch enillwyr ein cystadleuthau yn gyhoeddus. Enillydd y gystadleuaeth farddoni oedd Mererid Moffett o’r Hwlffordd, a gyfansoddodd y limrig isod:

Mi ddeffrodd Kate Roberts un bora’
‘Rol cysgu wrth ymyl gorilla.
“Wel, rwyt ti’n ddyn glew”
Meddai hi wrth ei flew,
“Ac yn gryf, ac yn dew, fel y gora’”.

Llongyfarchiadau hefyd i Gwern, sy’n 9 oed ac yn dod o Bow Street yng Ngheredigion, am ennill y gystadleuaeth lliwio llun, gyda’r ymdrech ganmoladwy yma.

 

 

 

 

Eisteddfod Genedlaethol Abertawe 2006Eisteddfod Genedlaethol Abertawe 2006 Rhaglen Weithgareddau
Rhif stondin: 1125

Galwch heibio i gael gwybod mwy am y Ganolfan newydd gyffrous a’n cynlluniau i agor yn 2007!

Cystadlaethau drwy’r wythnos
Cwis Gwefan. Cyfle i ennill gwobr i blesio’r holl syrffwyr yn eich mysg!
Cystadleuaeth gorffen y gerdd dan ofal Arwel ‘Pod’ Roberts.


Cliciwch yma am fwy o luniau o'r lansiad.

Dydd Llun
Lansio’r wefan – 2 o’r gloch
Dewch draw i gael golwg ar ein gwefan newydd a chael eich llun yn fyw ar y we!

Dydd Mawrth
Amser stori gyda Angharad Tomos – 2 o’r gloch
Cyfle i gael gwybodaeth am ein pecyn addysg newydd sbon ac i’r plant gael ’chydig o hwyl!

Dydd Mercher
Y Chwarelwr dan arweiniad Dewi Tomos – 2 o’r gloch
Cyflwyniad byr i fyd a bywyd y chwarelwr.

Dydd Iau
Helfa Drysor
Helfa drysor o gwmpas y maes. £10 tocyn anrheg yn wobr.

Dydd Gwener
Beirniadaeth y gystadleuaeth gorffen y gerdd a dewis enw enillydd y cwis – 2 o’r gloch.

Am fwy o wybodaeth cysylltwch â:

Cae’r Gors, 20 Heol y Dŵr, Pen-y-groes, Caernarfon, Gwynedd. LL54 6LR
01286 831715
www.caergors.org
post@caergors.org


Apêl Cae’r Gors


Cyfle i drosglwyddo cyfoeth ein treftadaeth i genedlaethau’r dyfodol

"Yr oedd aroglau cŵyr melyn lond y gegin, y dodrefn yn disgleirio a’r teils coch a du ar y llawr yn dywyll gan sebon a chadach. Gorweddai cysgodion ar ben draw y gegin fel eryr mawr yn lledu ei esgyll. Y tu ôl i’r cysgodion yr oedd darluniau teidiau a neiniau, ewythrod a modrybedd; marwnadau mewn fframiau i aelodau o’r teulu… Yr oedd tân mawr coch yn y grât a’r cochni yn rhedeg yn araf i’r marwor a ymestynnai’n bell i fyny’r simnai. Ychwanegid at olau’r aelwyd o dan y simnai fawr gan sach siwgr gwyn a roddasid ar y matin newydd. Yn y twll mawn wrth ochr y popty yr oedd y gath yn cysgu yn dorch."
Marwolaeth Stori, Kate Roberts

Ychydig o ddychymyg sydd ei angen arnoch i ddyfalu sut le oedd Cae’r Gors, cartref plentyndod Kate Roberts, ar ddechrau’r ugeinfed ganrif. Mae disgrifadau cartrefol a chynnil yr awdures o fywyd tyddyn yn ardal chwarelyddol Rhosgadfan yn addurn cyson yn ei gwaith. Wrth ddarllen y disgrifiadau uchod hawdd yw dychmygu eich hun yn pendwmpian ar y gadair freichiau o flaen y tân i gyfeiliant cân grwndi’r gath a chlecian fflamau o’r grat.

Ym mis Ebrill 2007 ni fydd angen i chwi ddychmygu mwyach. Erbyn hynny bydd gwaith adfer y tŷ ac adeiladu Canolfan Dreftadaeth Kate Roberts wedi’i orffen, a bydd modd i chwi brofi amgylchiadau byw y cyfnod a dysgu am arteffactau a chreiriau’r oes. Bydd y Ganolfan yn cynnig darlun byw o fywyd yn yr ardal yn ystod cyfnod plentyndod yr awdures gan drafod byd y chwarelwr-dyddynnwr a’r wraig tŷ.

Er mwyn sicrhau dehongliad cynhwysfawr o’r cyfnod, estynnwn wahoddiad i’r sawl sy’n dymuno cyfrannu llyfrau, llythyrau a dogfennau, dodrefn, celfi a chreiriau i gasgliad y Ganolfan. Bydd y rhoddion a dderbynnir yn cael eu harddangos yng Nghae’r Gors ac yn fodd o sicrhau ein bod ni’n trosglwyddo cyfoeth ein treftadaeth i genedlaethau’r dyfodol.


Gweler y rhestr isod o eitemau sydd o ddiddordeb arbennig i’r Ganolfan:

  • Copïau gwreiddiol a weithiau llenyddol Kate Roberts a’i chyfoedion o’r ardal;
  • Llythyrau, llawysgrifau a dogfennau o law Kate Roberts;
  • Dodrefn cegin gan gynnwys cadeiriau pren, bwrdd, soffa neu setl, cloc tal, cwpwrdd gwydr a chwpwrdd deuddor;
  • Celfi coginio;
  • Fframiau, lluniau a sampleri;
  • Lampiau paraffin;
  • Llestri, drych ac ornaments;
  • Tecstiliau, matiau, cynfasau gwely a dillad;
  • Ffendar, bwced glo, megin a stol haearn;
  • Gwely bach pren;
  • Potiau cadw llaeth;
  • Offer gwneud menyn;
  • Twb golchi, rhwbiwr dillad a doli olchi;
  • Padelli pobi haearn a dysglau cochion;
  • Dresel;
  • Grât o lechen neu o haearn;
  • Celfi chwarel;
  • Celfi ffermio.

Bydd yr holl roddion yn derbyn gofal amgueddfaol ac fe gefnogir y Ganolfan yn ariannol gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri, Cronfa Gynaladwyedd yr Ardoll Agregau, Rhaglen Cyfleusterau a Gweithgareddau Cymunedol, Cronfa Wledig Gwynedd a Tir a Môr Cyf.

Am ragor o fanylion parthed cynnig rhodd, boed yn fach neu’n fawr, i Ganolfan Dreftadaeth Kate Roberts, mae croeso i chwi gysylltu â mi.

Sian E R Davies
01286 882 202
post@caergors.org

 

 

Gobeithio y cafoch chi hyd ir wybodaeth yr oeddach yn chwilota. Croeso ichi gysylltu yn uniongyrchol a ni.